Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0, ngành công nghiệp điện tử được xem như là một lĩnh vực chiến lược quan trọng. Việt Nam, với lợi thế về môi trường đầu tư, chính sách thu hút vốn FDI và vị trí địa lý thuận lợi, đang trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư điện tử quốc tế.
Lợi thế thu hút đầu tư của Việt Nam trong ngành công nghiệp điện tử
Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là một trung tâm sản xuất điện tử tại châu Á. Chính phủ Việt Nam đã không ngừng cải thiện môi trường đầu tư, ban hành các chính sách thu hút vốn FDI và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp điện tử quốc tế. Các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia giúp tạo ra những cơ hội xuất khẩu lớn cho ngành điện tử, đồng thời giảm thiểu rào cản thuế quan.
Một minh chứng rõ ràng cho sự thu hút đầu tư là dự án 100 triệu USD của một nhà đầu tư Trung Quốc vào lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử tại Việt Nam. Nhà đầu tư này cho biết lựa chọn Việt Nam là vì những chính sách đầu tư thuận lợi, nguồn lao động dồi dào và chất lượng, cũng như khả năng hưởng lợi từ các hiệp định thương mại quốc tế.
Tiềm năng xuất khẩu và thị trường phát triển mạnh mẽ
Việt Nam không chỉ sản xuất điện tử phục vụ cho nhu cầu trong nước mà còn trở thành một thị trường xuất khẩu lớn. Trong số các mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch trên 10 tỷ USD, điện thoại và linh kiện điện tử chiếm tỷ trọng ngày càng cao. Điều này cho thấy khả năng cạnh tranh của ngành điện tử Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Một ví dụ điển hình là sự phát triển mạnh mẽ của các cơ sở sản xuất điện thoại và linh kiện điện tử tại Việt Nam. Các tập đoàn điện tử lớn như Foxconn, Luxshare, GoerTek và đặc biệt là Apple, đã liên tục mở rộng các dây chuyền sản xuất tại Việt Nam. Mới đây, Apple yêu cầu đối tác Foxconn mở dây chuyền sản xuất MacBook tại Việt Nam. Các dự án của Foxconn và Luxshare đều có quy mô đầu tư lớn, từ hàng trăm triệu USD đến hàng tỷ USD.
Thách thức nội địa hóa thấp và phát triển công nghiệp điện tử hỗ trợ
Dù đạt được nhiều thành tựu, ngành công nghiệp điện tử Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức lớn. Một trong những vấn đề nổi bật là tỷ lệ nội địa hóa còn thấp. Hầu hết các sản phẩm điện tử tại Việt Nam vẫn phải nhập khẩu linh kiện hoặc lắp ráp từ linh kiện ngoại nhập. Theo báo cáo, Việt Nam phải nhập khẩu gần 50 tỷ USD linh kiện điện tử mỗi năm, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào các nguồn cung từ nước ngoài.
Các doanh nghiệp trong nước chủ yếu tham gia vào các công đoạn đơn giản của chuỗi giá trị, sản xuất các linh kiện có giá trị gia tăng thấp. Điều này khiến ngành công nghiệp hỗ trợ điện tử trong nước khó có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giải pháp tăng cường liên kết với doanh nghiệp FDI
Để nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp trong nước, Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các tập đoàn FDI. Sự hợp tác này không chỉ giúp các doanh nghiệp trong nước học hỏi và cải tiến công nghệ mà còn mở rộng khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thực tế, Bộ Công Thương Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình hợp tác quốc tế để hỗ trợ ngành công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử. Các chương trình như đào tạo chuyên gia tư vấn, tổ chức hỗ trợ kỹ thuật cải tiến sản xuất, và tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn đã giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sản phẩm của các doanh nghiệp trong nước.
Cụ thể, Bộ Công Thương đã phối hợp với các đối tác quốc tế như Hàn Quốc và Nhật Bản để xây dựng Trung tâm Tư vấn và Giải pháp Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc (VITASK), nhằm cung cấp giải pháp kỹ thuật và tư vấn công nghệ cho các doanh nghiệp Việt Nam, giúp họ nâng cao năng lực sản xuất và tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kết luận
Việt Nam đang trên đà trở thành trung tâm sản xuất điện tử của châu Á, nhờ vào chính sách đầu tư thuận lợi, nguồn lao động dồi dào và sự tham gia mạnh mẽ của các tập đoàn điện tử quốc tế. Tuy nhiên, để duy trì đà phát triển này, Việt Nam cần phải tập trung vào việc tăng tỷ lệ nội địa hóa trong ngành điện tử, nâng cao chất lượng linh kiện sản xuất trong nước và tạo liên kết chặt chẽ hơn với các doanh nghiệp FDI.
Với sự hỗ trợ từ Chính phủ và các chương trình hợp tác quốc tế, ngành công nghiệp hỗ trợ điện tử Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên và chiếm lĩnh thị trường sản xuất linh kiện điện tử, không chỉ ở châu Á mà trên toàn cầu.
Xem thêm: Hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp thiết kế đặc thù cho các doanh nghiệp trong ngành Thiết bị điện – Điện tử